Mùa Thay Lông, Cách Nuôi Chim Chích Chòe Lửa Thay Lông

Sau mùa sinh sản là mùa thay lông của chim rừng. Với chim sống hoang dã ngoài trời thì mùa thay lông đến từ khoảng tháng báy âm lịch trỏ đi, và kéo dài đến vài ba tháng. Chim nuôi lồng thì mùa thay lông hằng năm có thể sớm hơn vài tháng, nhưng cũng tùy theo sức khỏe của mỗi con chim. Chim nào suy yếu thì thay trước, chim nào mạnh khỏe thì thay lông chậm hơn.

Với chim rừng thì sau mùa sinh sản, chim trống mái đều suy yếu, kiệt lực do phải ấp trứng và nuôi con. Có những chim mái, sau lứa con đầu đã bắt đầu thay lông sớm. Tất nhiên, những lứa sau trứng có thể không cồ hoặc ấp và nuôi con không có kết quả tốt. Chim trống đang thay lòng dù đạp mái trứng cũng không đủ tinh cồ. Mái đang đẻ mà bắt đầu thay lông có thể ngưng đẻ, hoặc đỏ xong ngưng ấp…

Việc thay lông của chim cảnh đúng mùa như vậy được coi là việc bình thường. Đây là dịp lớp lông cũ trên mình chim bị rụng dần đi, và thay vào đó là lớp lông mới tươi tắn hơn.

Nếu chịu khó quan sát kỹ, quí vị sẽ thấy trước mùa thay lông thì bộ lông cũ của chim trở nên khô khốc dần đi, và xuống màu trông rất xâu xí. Bộ lông trở nên tối tăm, cũ kỹ: màu trắng không còn là trắng tinh nữa, mà trở nên màu trắng ngà. Màu nâu trở nên vàng nâu. Màu đen trở nên u tối…

Thế rồi, những lông cũ đó cứ rụng dần đi, bắt đầu là lông đầu, kế đó là lông mình, rồi rớt dần những chiếc lông cánh, lông đuôi… Nơi nào có lông cũ rụng trước thì nơi đó sẽ bắn ra lông mới trước. Dần dần lớp lông mới choán chỗ lớp lông cũ và sau cùng con chim có bộ lông mới tươi tắn đẹp đẽ thật sự.

Những con chim nào thay lông cũ càng mau thì lớp lông mới phủ trên mình nó càng mau. Đó là đúng với ý muốn của hầu hết những người nuôi chim. Vì như quí vị đã biết khi có chim thay lông thì nó chẳng khác gì con cua lột vỏ, coo rắn lột da. Nghĩa là sức khỏe của chim trong thời kỳ này suy yếu rõ rệt. Trống không hót, mà tính hùng hăng háu đá cùng không còn. Chím mái cũng ủ rũ, không bề hót hay kêu một tiếng.

Vào mùa thay lông, chim đã suy lại biếng ăn nên con nào cũng ốm nhom. Vì vậy, nếu người nuôi không biết chăm sóc là chim có thể chết vì kiệt lực.

Với chim trời thì mùa thay lông chúng vẫn bay đi kiếm ăn được. Mà chính vì do cái ăn đòi hỏi nên chúng phải hoạt độne, từ đó việc thay ỉông trở nên kéo dài thời gian ra, chậm hơn.

Trong khi đi, chim nuôi nhốt trong lồng, do vận động ít, lại được chủ nuôi bồi bổ thức ăn đầy đủ; chăm sóc chu đáo nên thời gian thay lông thường được rút ngắn lại.

Chim đang thay lông thì phải bồi bổ và chăm sóc chu đáo đặc biệt hơn:

– Trùm kín áo lồng suốt thời gian chim thay lông. Như vậy là hạn chế tối đa sự hoạt động của chim, để chim có thì giờ nghỉ và ngủ; nhờ đó, việc thay lông mới rút được thời gian nhanh chóng hơn.

– Treo lồng vào nơi thật yên tĩnh, cách ly càng xa càng tốt những chim còn căng lửa. Vì khi chim đã suy, nó rất sợ hãi những chim hót căng, từ đó đã suy càng suy yếu thêm.

– Ba bốn ngày mới cho tắm nước một lần, và mỗi lần không quá mươi phút.

– Suốt mùa thay lông, ngày nào cùng phải cho chim ăn cào cào. Thỉnh thoảng cho ăn thêm trứng kiến và sâu tươi. Tuyệt đối không cho chim ăn sâu khô.

– Vẫn là thức ăn bột, bột đậu phộng trộn trứng, nhưng nên tăng lượng trứng nhiều hơn một chút.

– Nước uống vẫn bình thường. Nhưng thỉnh thoảng nên nhỏ vào họng chim vài giọt mật ong nguyên chất, để bồi bổ thêm.

Sau khi chim thay lông hoàn tất, ta mới nuôi chim theo cách bình thường, từ thức ăn cho đến cách chăm sóc. Chẳng hạn, thức ăn tăng lượng sâu khô lên từ từ, cho tắm nước, tắm nắng thường xuyên hơn, lâu thời gian hơn… Trong mùa chim đang thay lông, ta nuôi chim theo cách nuôi chim bệnh. Hết mùa thay lông, ta dưỡng chim theo cách nuôi tăng lực.

Đó là chim thay lông đúng định kỳ hằng năm. Nhưng, Chích Chòe Lửa cũng bị thay lông bất thường như các loại chim khác. Việc thay lông bất thường có thể xảy ra bất kỳ lúc nào trong năm, thậm chí có thể thay nhiều lần, và lần này có thể kế tiếp lần kia… nếu chim gặp những tình huống sau đây:

– Do thiếu ăn: chủ lơ đễnh cho ăn lúc đói lúc no, ngày có ngày không. Hoặc cho ăn thiếu chất bổ dưỡng cần thiết để phát triển cơ thể.

– Do tắm nắng (phơi nắng) quá lâu, khiến chim phải há mỏ ra thở hằng giờ.

– Do kiệt sức vì thi hót, thi đá bị thua trận.

– Do thay đổi khí hậu đột ngột: ngày quá nóng, đêm trở lạnh bất thường.

– Do thay đổi môi trường sống.

– Do di chuyển với lộ trình quá xa khiến chim mất sức.

– Do thay đổi thức ăn đột ngột: bổ quá cũng không được mà thiếu chất dinh dưỡng cũng không tốt.

– Do không khí ô nhiễm: bụi bặm, khói độc, hơi độc…

Tất nhiên là còn nhiều lý do khác.

Chim thay lông bất định kỳ tuy không thay toàn bộ, tức là chỉ thay từng phần rụng vài lông cánh, lông đuôi, một ít lông mình… Nhưng chim cảnh cũng suy yếu một thời gian. Nếu việc thay lông bất định kỳ này lặp đi lặp lại nhiều lần trong năm thì sức lực của chim chẳng khác nào con bệnh trầm kha, cả năm chủ nuôi chỉ lo việc chữa trị thì còn gì khổ tâm cho bằng!

Xưa nay, nghệ nhân nuôi chim nào cũng ngại gặp cảnh chim thay lông bất bình thường cả. Mặc dầu trông bề ngoài thì lông chim không rụng nhiều, không rụng đến thảm hại như cách thay lông đúng mùa, nhưng có điều không ai ngờ là thay lông bất định kỳ như vậy con chim lại rất xuống sức, nhiều trường hợp dẫn đến tử vong do kiệt sức quá độ!

Xin quí vị đừng ngạc nhiên khi nghe chúng tôi trình bày như vậy. Chúng tôi xin đơn cử một thí dụ sau đây, quí vị sẽ thấy lập luận chúng tôi không mảy may có điểm sai. Ta vốn có câu tục ngữ: “Một con sa bằng ba con đẻ”. Con sa là con đẻ non (sảo thai), tức hư thai nên đẻ sớm. Nhiều người tưởng iầm rằng đẻ non như vậy thì người sản phụ sẽ không mất sức nhiều, không đau đớn bằng lối đẻ con đủ ngày đủ tháng. Ít ai ngờ có chuyện “một con sa bằng ba con đẻ” được! Thế nhưng, sự thật thì đúng như vậy.

Sanh non hay sanh đúng ngày cũng là một lần sanh, cũng ảnh hưởng đến tâm sinh lý của sản phụ, vì một lần sanh thì người mẹ bị mất sức rất nhiều. Nguy hiểm một điều là phần đông sản phụ khi sinh non thường nghĩ rằng đó là… việc không đáng quan tâm, chỉ cần nghỉ ngơi năm ba ngày thì lại sức. Từ đó mới lơ là việc kiêng cữ, không lo thuốc thang, không lo ăn uống tẩm bổ, cho nên sau này các bà mới bị bệnh hậu dài dài…

So sánh việc này với việc con chim thay lông đúng mùa và bất thường cũng không có gì khác nhau. Chim thay lông đúng mùa và bât thường cũng do suy mà thay lông. Những con chim này cần phải được hưởng chế độ ăn uống riêng, được chăm sóc đặc biệt hơn, thế nhưng phần đông chủ chim lại lơ là đến điều đó!

Khi chim thay lông đúng mùa thì người ta quan tâm đặc biệt đến nó nhiều hơn, nhất là khi thây lông lá trên mình nó bị trơ trụi. Còn gặp trường hợp con chim thay lông bất thường, chỉ rụng ỉơ thơ năm ba chiếc lông đuôi, lông mình thì chủ nuôi lại xem thường, cho là chuyện không đáng quan tâm, vì họ nghĩ rằng đó là… bệnh nhẹ nên chăm sóc sơ sài gọi là… lấy có mà thôi! Chính vì lẽ đó nên chim thay lông bất thường dễ bị suy kiệt sức nặng thêm, và dễ dẫn đến cái chết. Con nào sống được thì bộ lông cũng xác xơ, không mướt mát; tình trạng này kéo dài đến mùa thay lông sau! Và điều đó cho ta biết sức khỏe của nó vẫn còn ở trong tình trạng ương yếu dai dẳng..^

Tóm lại, hễ gặp trường hợp Chích Chòe Lửa (hay những chim hót khác nói chung) thay lông, dù là thay đúng mùa hay bất thường, chủ nuôi cũng phải dành một chế độ chăm sóc đặc biệt riêng cho nó, như thức ăn phải pha chế như thê nào, chăm sóc nó ra sao để giúp chim bệnh mau bình phục. Điều này chúng tôi sẽ nói rõ qua các mục sau.

Chính việc con chim thay lông bất thưởng mới là việc đáng quan ngại nhiều nhất. Xin quí vị nhớ kỳ lại câu “Một con sa bằng ba con đẻ” để kịp thời lo liệu phương cách nuôi nấng đúng mức hầu sớm phục hồi sức khỏe cho con chim hót quí hóa của mình.

Chim hót, ngoài việc thay lông ra, còn vướng nhiều căn bệnh khác, mà bệnh nào cũng dễ dẫn chim đến chỗ tử vong nếu gặp trường hợp chủ nuôi không quan tâm đến việc chữa trị.

Cách Chăm Sóc Thời Kỳ Thay Lông Của Chích Chòe Lửa

Chích chòe thay lông vào đầu mùa mưa, cỡ tháng 6, tháng 7. Mất khoảng từ 1 đến 4 tháng thì quá trình thay lông sẽ kết thúc để chuẩn bị cho mùa sinh sản.

Rất nhiều dân mê chòe lửa cho rằng chỉ cần cung cấp đầy đủ thức ăn dinh dưỡng khi chim bắt đầu thay lông là đủ. Điều này hoàn toàn sai. Để quá trình thay lông bắt đầu, bộ não chòe lửa phải báo tín hiệu là thức ăn và nguồn dinh dưỡng đã đầy đủ để thời kỳ thay lông bắt đầu. Tín hiệu này phát ra từ hình thể của hóc môn đã chuyển vào đường máu khiến lông mới mọc ra. Khi lông mới mọc ra, chúng đẩy lông cũ ra rồi rơi xuống.

Khi nào cảm thấy rằng số lượng hoặc chất lượng của thực phẩm không đủ để thay lông, nó sẽ không giải phóng các hóc môn cần thiết cho việc cơ thể bắt đầu thay đổi hoặc chỉ một ít hoóc môn có thể được giải phóng trong một thời gian ngắn và rời rạc. Quá trình thay lông có thể bị chậm lại, hay con chim có thể trải qua thời kỳ thay lông tạm thời (một phần). Trong trường hợp đó, sự tuần hoàn mỗi năm của con chim bị đứt đoạn và hóc môn cần thiết để đưa con chim đến đỉnh sung không thải ra hay thải ra không đủ. Con chim đó sẽ không biểu diễn tốt và người chủ sẽ hiếu kỳ tại sao độ sung của con chim không tăng sau khi thay lông.

Nếu dinh dưỡng của con chim đầy đủ để dẫn đến thời kỳ thay lông đúng mức, hai đuôi chính (đuôi dài nhất) sẽ rụng xuống đúng ngày. Thông thường, thì chỉ khoảng một ngày giữa lần rụng của đuôi chính dài và đuôi ngắn. Nếu vài ngày chậm trễ, hậu quả sẽ là một trong hai đuôi sẽ dài hơn đuôi khác. Khi cái đuôi mọc với tốc độ khoảng 12 centi mét một tháng, ta sẽ hiểu rõ chậm trễ chừng một tuần sẽ cho kết quả là một trong hai đuôi dài ngắn hơn 3 centi mét hay dài hơn cái kia.

Khi chất lượng hay số lượng thức ăn không được cung cấp đầy đủ ngay cả một ngày trong khi thay lông, bạn có thể quan sát thấy nửa đường lông trong suốt chạy nằm ngang dọc theo đuôi hoặc lông cánh. Những sợi dây này được biết đến như đường dây căng thẳng. Lông tiếp tục mọc bất chấp dinh dưỡng kể cả có mọc lông đầy đủ hay không.

Hậu quả là sẽ có kẽ hở trong quá trình phát triển lông và biểu hiện chính là đường dây căng thẳng. Đây là điểm yếu ở lông và sẽ có huynh hướng bị gãy vào thời điểm này, bởi dĩ nhiên, nếu lông không có chỗ yếu, nó khá chắc và dẻo và sẽ lâu bền trong điều kiện tốt cho lần thay lông tới.

Thức ăn cho chim Chích chòe thời kỳ thay lông

Lông chim tái tạo phần đông từ chất đạm nên phải cần nhiều đạm chất lượng tốt có sẵn bổ sung cho chim mỗi khi trải qua đợt thay lông. Cho ăn động vật không xương sống (động vật có xương sống) như nhái, cá nhỏ, thằn lằn sẽ giúp bảo đảm cho chim nhận được chất lương đạm cần thiết. Côn trùng như dế và sâu bột chứa nhiều chất béo nhưng lại ít chất đạm.

Mặc dù chúng nên có trong chế độ ăn của chim ở quá trình thay lông, nhưng nên kết hợp với các loại thực phẩm khác để tránh ảnh hưởng xấu đến việc thay lông. Châu chấu chứa nhiều đạm và ít chất béo nên rất thích hợp cho chim thay lông. Tuy nhiên mọi thứ cần phải được cân bằng cùng với lượng lớn thức ăn tươi phong phú mà bạn cung cấp cho chim, thì đợt thay lông sẽ tốt hơn.

Theo kinh nghiệm của tôi, không có cám/bột nào ngoài chợ hiện nay hoàn toàn thích hợp cho chòe lửa. Cách làm của tôi là cho ăn cám/bột vào buổi sáng cho tới chiều và cung cấp đủ loại thức ăn tươi cho chim tới cuối ngày. Nhờ có cách này mà tôi đã thành công cho chòe lửa đuôi dài thay lông. Chích chòe lửa sẽ cần hấp thụ một lượng lớn đạm và các thực phẩm khác để lông mọc, khoáng chất và vitamin trợ giúp cho cơ thể hoạt động. Do đó, để kích thích chúng sẽ cần cung cấp đầy đủ liều lượng dinh dưỡng. Vitamin tổng hợp và khoáng chất bồi bổ cần phải cung cấp ngay sau đợt thay lông. Thành phần vitamin, vitamin B tổng hợp rất quan trọng. Vitamin B6 giúp chuyển hoá chất đạm và B12 giúp chim có khẩu vị ngon hơn và cũng giúp tiêu hóa. Tinh dầu bổ sung như vitamin E hay dầu lúa mì sẽ cần cung cấp 3 tới 4 ngày trong tuần để giữ cho lông láng mượt. Thiếu vitamin con chim sẽ ăn ít vì nó không chuyển hóa thức ăn (và đặc biệt là chất đạm) đúng mức. Chim sẽ mất đi năng lương và không hoạt động.

Trong suốt giai đoạn thay lông con chim sẽ không hoạt động nhiều vì tất cả năng lương của nó dùng cho việc thay lông. Nếu chim được nuôi trong lồng, lồng sẽ cần che nửa lại để nó có chỗ quen thuộc và yên tĩnh khi qua đợt thay lông. Nếu có thể, việc tắm cho chim phải thường xuyên giúp bộ lông ướt được làm mềm cũng như kích thích quá trình mọc lông.

Chăm Sóc Chòe Lửa Thay Lông

1/ Chích choè lửa thay lông ăn gì

Bộ lông chiếm 20% protein của cơ thể vì vậy cung cấp Protein là quan trọng trong quá trình thay lông. Các amino acid là cấu trúc cơ bản của Protein và lưu huỳnh có chứa 2 axit amin methionine và cysteine là rất quan trọng cho việc hình thành và phát triển bộ lông. Đôi khi có những đường Stress trên đuôi của chòe lửa. Điều này rất có thể do thiếu hụt methionine trong quá trình thay lông của chim. Côn trùng là nguồn cung cấp lưu huỳnh có chứa các axit amin cho loài chim ăn côn trùng. Các nguồn khác là trứng (GÀ, KIẾN), cá và thịt.

Thay lông gây nhiều khó khăn cho chim, có lẽ chỉ đứng sau đẻ trứng. Ngoài ra còn có sự gia tăng các yêu cầu khác ngoài protein. Can xi trong máu sẽ giảm trong quá trình thay lông. Vitamin cũng cần được bổ sung trong giai đoạn căng thẳng này.

Trong thời gian thay lông, sử dụng thuốc có thể gây bất lợi đến sự tăng trưởng và phát triển của lông. Một ví dụ là anthelmintics fenbenzadole, có thể ảnh hưởng xấu đến bộ lông nếu được sử dụng trong thời gian thay lông. Tốt nhất là không dùng thuốc trong thời kỳ này.

Khi thay lông nhìn chim khá xơ xác – điều này là bình thương. Ngoài việc sử dụng bột, cần bổ sung thêm cá bảy màu, mealworms và dế vào cuối ngày.

Chòe lửa thay lông phải được nghỉ ngơi nhiều. Phải phủ áo lồng trong suốt giai đoạn này trừ khi cho nó tắm và phơi nắng sau đó. Mặc dù trùm áo lồng nhưng chim có thể hót chuyện thỉnh thoảng hót sổng – điều đó chứng tỏ chim được chăm sóc tốt khi thay lông

Làm thế nào để đem lại lửa cho chích chòe lửa và duy trì độ lửa sau đó (có lửa và chơi bền) ?. Điều đầu tiên cần lưu ý chim có lửa là do các hormone, testosterone, hiện diện trong cơ thể nó. Nếu không có hormone này, chim sẽ không hót. Nếu chim được chăm sóc tốt trước và trong khi thay lông, nó vẫn có một lượng testosterone trong cơ thể và nó sẽ vẫn hót và biểu diễn trong suốt quá trình thay lông mặc dù nó ít năng động hơn. Nếu chim bị xù hoặc không có phản ứng khi được đặt cùng những con lửa khác trong thời gian thay lông, bạn sẽ cần phải xem xét lại cách chăm sóc.

Vào cuối mùa thay lông, lượng testosterone trong cơ thể nó dần dần tăng lên. Cùng với sự gia tăng testosterone thì chim cũng bắt đầu có lửa với bộ lông tốt. Điều này xác nhận rằng chim được cho ăn và chăm sóc tốt trong quá trình thay lông. Nếu được nuôi cẩn thận chim sẽ bắt đầu hót vào cuối kỳ thay lông. Thậm chí nó có thể chơi khá tốt nhìn nó giống như đang căng lửa.

Hầu hết chúng ta trở nên thiếu kiên nhẫn và đem chim đi dợt sớm. Điều này có thể là một sai lầm. Nếu đuôi chính còn đang phát triển, rễ của nó còn mềm mại và có thể bị hư hỏng nếu chim đánh đuôi mạnh bạo khi ra nơi dợt. Ngoài ra, khi chim chưa ở đỉnh lửa mà đặt nó trong một nơi gồm nhiều chim dữ đe dọa nó. Điều này gây bất lợi cho chim và có thể ảnh hưởng đến độ lửa của nó sau khi thay lông.

Các nghệ nhân nên học cách kiên nhẫn. Đa phần chim sẽ đạt độ lửa sau khi hoàn thành thay lông khoảng 1 tháng rưỡi. Nghĩa là tiếp tục đặt lồng chim trong một góc yên tĩnh để chim không bị ảnh hưởng bởi những con lửa khác. Áo lồng nên được phủ kín và cho đến khi bạn chắc chắn rằng thay lông được hoàn tất. Áo lồng có thể được mở ra và bạn sẽ thưởng thức tài nghệ của nó với giọng hót sổng và cách biểu diễn của nó. Chỉ nên được đưa đến chổ dợt chim sau khi nó đã đạt đến đỉnh lửa. Không nên đi dợt quá thường xuyên. Nếu bạn làm như vậy chim sẽ bị Stress. Nó sẽ xuống lửa và thay lông bất thường.

Thời Kỳ Thay Lông Của Chòe Lửa

Mỗi con chim chòe lửa trưởng thành sẽ cần trải qua chu kỳ hàng năm phát triển nếu để nó có sức khỏe và có thể biểu diễn tốt. Chu kỳ bắt đầu với mỗi mùa thay lông khi, trải qua một thời gian, con chim rụng và thay thế tất cả lông của nó. Khi thay lông gần hoàn thành, sức sung của con chim ( độ sung của điều kiện sinh sản) sẽ bắt đầu tăng đẻ chuẩn bị cho mùa sinh sản.

Độ sung mãn sẽ tiêp tục tăng qua cở một thời gian 2 tháng hay sau khi thay lông cho tới khi con chim đạt đỉnh cao của trạng thái sinh sản. Con trống sẽ chiếm một vùng của con trống yếu hơn, hay, nếu nó định hình khu lãnh thổ, con trống sẽ cảnh báo những con trống khác không được đến gần. Nó làm như vậy bằng cách quan sát lãnh địa của nó và hót giọng hót bảo vệ lãnh thổ qua buổi sáng và buổi chiều.

Khi lãnh địa của đã an toàn, con trống sẽ ghép cặp với con mái. Chúng sẽ xây tổ của chúng và nuôi chim con. Trong hoang dã, cặp chim sẽ nuôi cở 2-3 ổ. Khi tới cuối mùa sinh sản, điều kiện cơ thể của chim sẽ bắt đầu giảm xuống. Cái sự giảm xuống này cuối cùng dẫn đến thay lông và sự tuần hoàn của mỗi năm lại bắt đầu.

Rất nhiều dân mê Choè Lửa chỉ cung cấp đầy đủ thức ăn dinh dưỡng hơn khi nuôi bình thường trong khi chim đã bắt đầu thay lông. Tôi cái này là sai. Để thay lông bắt đầu, bộ não chòe lửa phải báo tín hiệu là thức cần thiết cho thay lông phải đầy đủ và đó là thay lông bắt đầu. Tín hiệu này phát ra từ hình thể của hóc môn đã chuyển vào đường máu khiến lông mới mọc ra. Khi lông mới mọc ra, chúng đẩy lông cũ ra rồi rơi xuống.

Khi não bộ cảm thấy chất lượng và số lượng thức ăn không đầy đủ để được thay lông tốt, nó không thải chât hóc môn để cần thiết cho việc thay lông bắt đầu hay chỉ có chút ít hóc môn có thể thải ra cho một thời gian ngắn hay lác đác. Thay lông như vậy có thể chậm lại, nó có thể rời rạc, hay con chim có thể trải qua thay lông tạm một phần. Trong trường hợp như vậy, sự tuần hoàn mỗi năm của con chim bị dứt đoạn và hóc môn cần thiết để đưa con chim đến đỉnh sung thì không thải ra hay thải ra không đủ. Con chim như vậy sẽ không biểu diễn tốt và người chủ sẽ hiếu kỳ tại sao độ sung của con chim không lên sau khi thay lông.

Nếu dinh dưỡng của con chim đưa đến thay lông đúng mức, hai đuôi chính (đuôi dài nhất) sẽ rụng xuống đúng trong ngày. thông thường, thì chỉ cở một ngày giữa lần rụng của đuôi chính dài và đuôi ngắn. Nếu vài ngày chậm trễ, hậu quả sẽ là một trong hai đuôi sẽ dài hơn đuôi khác. Khi cái đuôi mọc với tốc độ khoảng cở 4 inches một tháng, ta sẽ hiểu rõ chậm trễ chừng một tuần sẽ khá có thể có kết quả một trong hai đuôi dài ngắn hơn một inch hay dài hơn cái kia.

Khi chất lượng hay số lượng thức ăn không đầy đủ ngay cả một ngày trong khi thay lông, kết quả có thể thấy trong nửa đường lông trong suốt chạy nằm ngang dọc theo đuôi hoặc lông cánh. Những sợi dây này biết đến như đường dây căng thẳng. Chúng bị như thế bởi vì lông tiếp tục mọc bất chấp dinh dưỡng để mọc lông đầy đủ hay không. Hậu quả là nó có kẽ hở trong quá trình phát triển lông và cái này biểu hiện của trong một đường dây căng thẳng. Đây là điểm yếu ở lông và sẽ có huynh hướng bị gãy vào thời điểm này bởi dễ nhiên, nếu lông không có chỗ yếu, nó khá chắc và dẻo và sẽ lâu bền trong điều kiện tốt cho tới lần thay lông tới.

Lông chim tái tạo phần đông từ chất đạm và đây phải cần nhiều chất lượng đạm tốt sẵn sàng với con chim mọi khi trãi qua đợt thay lông. Cho ăn động vật không xương sống (động vật có xương sống) như nhái, cá nhỏ, thằn lằn (thằn lằn cát) bà con của con thằn lằn v.v.v sẽ giúp bảo đảm con chim nhận được chất lương đạm nó càn thiết. Cồn trùng như dế và mealworms chưa nhiều chất béo nhưng lại ít chất đạm. Tuy nhiên chúng cũng cần cho ăn như một phần thức ăn của chim trãi qua quá trình thay lông, cho chim ăn loại đơn độc loại này có thể ảnh hưởng tới việc thay lông. Châu chấu, bởi vì chúng có nhiều đạm và ít chất béo thì quá thích hợp cho chim thay lông. Như trong mọi thứ, cần phải cân bằng và lượng lớn thức ăn tươi phong phú mà bạn có thể cung cấp cho chim, thì đợt thay lông sẽ khá tốt hơn.

Còn về cám/bột nào thích hợp? Trong kinh nghiệm của tôi, không có cám/bột nào ngoài chợ hiện nay hoàn toàn thích hợp cho Chòe Lửa. Cách làm của tôi là cho ăn cám/bột vào buổi sáng cho tới chiều và cung cấp đủ loại thức ăn tươi cho con chim tới cuối ngày. Sử dụng cách này, tôi đã thành công cho Lửa đuôi dài thay lông và tôi muốn cho ăn mồi tươi cho chim trống khi trãi qua thời kỳ thay lông.

Như chòe lửa sẽ cần hấp thụ một lượng lớn đạm và các thức phẩm khác để lông mọc, khoáng chất và vitamins trợ giúp cho cơ thể hoạt động và để kích thích chúng sẽ cần cung cấp đầy đủ liều lượng. Vitamin tổng hợp và khoáng chất bồi bổ cần phải cung cấp trãi qua đợt thay lông. Thành phần vitamins, vitamins B complex(B tổng hợp) là rất quan trọng. Vitamin B6 giúp chuyển hoá chất đạm và B12 giúp chim khẩu vị ngon hơn và cũng giúp tiêu hóa. Tinh dầu bổ sung như vitamin E hay dầu wheat-germ sẽ cần cung cấp 3 tới 4 ngày trong tuần đễ giữ lông láng mượt.Không đầy đủ vitamins con chim ăn ít vì nó không chuyển hóa thức ăn (và đặc biệt là chất đạm) đúng mức. Chim như vậy sẽ mất đi năng lương và không hoạt động. Cái này có khiến hiểu nhầm là chim dạn.

Khi qua đợt thay lông con chim sẽ không hoạt động lắm vì tất cả năng lương của nó sẽ đưa tới việc thay lông. Nếu nó nuôi trong lồng, lồng sẽ cần che nửa lại và để nó chỗ quen thuộc như vậy con chim có chỗ yên tịnh khi qua đợt thay lông. Nếu có thể, phụ kiện tắm chim phải cung cấp thường xuyên. Lông ướt làm mềm chúng và trợ giúp mọc lên. Tắm rỉa lông bởi con chim sẽ giúp lấy đi vỏ bao da của lông và giúp chúng phát triển.

Nguồn được trích từ đây: Bạch Đềhttp://pet-cockatiel.com/Dboard/viewtopic.php?t=864

Lê Văn Ân @ 14:03 18/06/2013 Số lượt xem: 16069

Chăm Sóc Chích Chòe Trong Thời Gian Thay Lông

Thức ăn cho chích chòe

Chích chòe thích ăn cào cào, châu chấu, trùn dế, sâu bọ và lạc trộn trứng. Trường hợp chim không biết ăn bột lạc ta trộn chung bột và sâu cho chim ăn, dần dần chim sẽ quen và bắt đầu ăn bột.

Tắm cho chích chòe

Khi chích chòe đã nên hình nên vóc, lông non đã cứng, nhảy nhót tung tăng, thấy tay người biết đeo mổ là có thể tập tắm nước.

Sang chim qua lồng tắm, mới đầu chim không chịu qua lồng tắm thì bắt chim thả qua, chim thấy lạ sẽ nhảy lung tung, ta nên để chim ở nơi yên tĩnh, trước đó trong chậu tắm (không có nước) ta để sẵn một ít sâu tươi, chim thấy sâu bò, sẵn đang đói thì xuống ăn, chờ chim ăn xong ta đuổi chim về lồng nuôi.

Dụ chim ăn sâu trong chậu tắm rồi đuổi về lồng nuôi cho chim quen, đó là tập cho chim phản xạ có điều kiện và quen dần với lồng tắm. Về sau tiếp tục cho ít nước và sâu vào chậu, chim ham ăn sâu, xuống nước quen rồi thì sẽ tự tắm. Nên lưu ý không cho nước quá gối chim vì chích chòe đất là loài nhát nước, nếu đổ nhiều nước chim sợ chết chìm sẽ không tắm. Cho chim tắm khoảng từ 10 – 12 giờ trưa là tốt, chim tự tắm thì sẽ tự rỉa lông, chim lấy dầu ở bầu phao câu rỉa từng cọng lông cho bộ lông mượt mà. Không nên gấp gáp bắt ép chim tắm khi đang còn lo sợ, chim không chịu tắm sau này sẽ khó tập lại được.

Cầu lồng tắm nên đặt ngang với cầu lồng nuôi, chim trống thấy bay qua đậu dễ dàng. Không nên thay đổi lồng tắm và chậu tắm khi chim đã quen cái cũ. Chim tắm là chim xuống nước ngâm mình đập cánh, đập đuôi, xù lông, nhún đầu vung vẩy nước văng tung toé, xong nhảy lên cầu rỉa lông là một đợt, cho chim tắm khoảng ba đợt là đủ, xong cho chim về lồng nuôi và cho phơi nắng. Phơi nắng, tắm nắng là chim đứng trên cầu rỉa lông, xuống đáy lồng duỗi cánh, duỗi đuôi, xù lông cho nắng đi vào da, lông diệt rận, mạt. Cho chim tắm nắng khoảng 20 phút thì mang vào chỗ mát, để chim khỏi “hóc nắng”, khi chim tắm ta tranh thủ vệ sinh lồng nuôi, canh chừng chó, mèo vồ chim. Khi sang lồng tắm và đuổi chim về lồng nuôi nên cẩn thận coi chừng sổng mất chim.

Chăm sóc chích chòe trong thời gian thay lông

Trong tự nhiên, chích chòe nhận biết được mùa thay lông thông qua sự thay đổi của khí hậu và môi trường. Có thể những tín hiệu từ việc thay đổi nhiệt độ, mưa, áp suất không khí, độ ẩm xung quanh mà chích chòe nhận biết là tới mùa sinh sản của nó. Lông mới sẽ mọc ra và đẩy lông cũ ra ngoài. Vài tháng tiếp theo, chích chòe sẽ tìm kiếm những nơi yên tĩnh và an toàn để vượt qua chu kỳ quan trọng hàng năm này. Sau giai đoạn này, mức testosterone của chích chòe sẽ tăng lên và chim bắt đầu có lửa trở lại. Chích chòe sẽ biểu hiện tính các cứ lãnh địa bằng giọng hót của mình để cảnh báo những kẻ xâm nhập khác và kêu gọi bạn tình. Khi chúng bắt cặp, một sự thay đổi hormone diễn ra và chúng thể hiện bản năng chăm sóc con của mình.

Trong điều kiện nuôi nhốt, bản năng tự nhiên này có thể bị thay đổi. Môi trường, thực phẩm, các cuộc đấu ở nơi dợt đều có thể gây cho chim sự thay đổi khác với trong tự nhiên. Điều này đôi khi có thể ảnh hưởng đến thời gian thay lông hoặc gây phản ứng không tự nhiên khác của chim. Một người nuôi chim giàu kinh nghiệm sẽ biết cách làm cho con chim tốt hơn mà không gây hại chúng. Còn người mới chơi đôi khi có thể tự hỏi tại sao con chim thay lông sớm hay muốn hơn, tại sao chim rớt lông, tại sao chim không có lửa.

Với chim chích chòe, bộ lông chiếm 20% protein của cơ thể vì vậy cung cấp protein là quan trọng trong quá trình thay lông. Các axit amino là cấu trúc cơ bản của protein và lưu huỳnh có chứa 2 axit amin methionine và cysteine là rất quan trọng cho việc hình thành và phát triển bộ lông.

Côn trùng là nguồn cung cấp lưu huỳnh có chứa các axit amin cho loài chim ăn côn trùng. Các nguồn khác là trứng, cá và thịt.

Thay lông gây nhiều khó khăn cho chích chòe, có lẽ chỉ đứng sau đẻ trứng. Ngoài ra còn có sự gia tăng các yêu cầu khác ngoài protein. Canxi trong máu sẽ giảm trong quá trình thay lông. Vitamin cũng cần được bổ sung trong giai đoạn căng thẳng này.

Trong thời gian thay lông, sử dụng thuốc có thể gây bất lợi đến sự tăng trưởng và phát triển của lông. Một ví dụ là anthelmintics fenbenzadole, có thể ảnh hưởng xấu đến bộ lông nếu được sử dụng trong thời gian thay lông. Tốt nhất là không dùng thuốc trong thời kỳ này.

Khi thay lông nhìn chim khá xơ xác – điều này là bình thường. Ngoài việc sử dụng bột, cần bổ sung thêm cá bảy màu, mealworms và dế vào cuối ngày.

Chích chòe thay lông phải được nghỉ ngơi nhiều. Phải phủ áo lồng trong suốt giai đoạn này trừ khi cho chích chòe tắm và phơi nắng sau đó. Mặc dù trùm áo lồng nhưng chim có thể hót chuyện, thỉnh thoảng hót sổng – điều đó chứng tỏ chim được chăm sóc tốt khi thay lông.

Để đem lại lửa cho chích chòe lửa và duy trì độ lửa sau đó. Điều đầu tiên cần lưu ý chim có lửa là do các hormone testosterone hiện diện trong cơ thể nó. Nếu không có hormone này, chim sẽ không hót. Nếu chích chòe được chăm sóc tốt trước và trong khi thay lông, chích chòe vẫn có một lượng testosterone trong cơ thể và nó sẽ vẫn hót và biểu diễn trong suốt quá trình thay lông mặc dù nó ít năng động hơn. Nếu chích chòe bị xù hoặc không có phản ứng khi được đặt cùng những con có lửa khác trong thời gian thay lông, bạn sẽ cần phải xem xét lại cách chăm sóc.

Vào cuối mùa thay lông, lượng testosterone trong cơ thể chích chòe dần dần tăng lên. Cùng với sự gia tăng testosterone thì chim cũng bắt đầu có lửa với bộ lông tốt. Điều này xác nhận rằng chim được cho ăn và chăm sóc tốt trong quá trình thay lông. Nếu được nuôi cẩn thận chích chòe sẽ bắt đầu hót vào cuối kỳ thay lông.

Hầu hết chúng ta trở nên thiếu kiên nhẫn và đem chim đi dợt sớm. Điều này có thể là một sai lầm. Nếu đuôi chính còn đang phát triển, rễ của nó còn mềm mại và có thể bị hư hỏng nếu chim đánh đuôi mạnh bạo khi ra nơi dợt. Ngoài ra, khi chim chưa ở đỉnh lửa mà đặt nó trong một nơi gồm nhiều chim dữ đe dọa nó. Điều này gây bất lợi cho chích chòe và có thể ảnh hưởng đến độ lửa của nó sau khi thay lông.

Người chơi nên học cách kiên nhẫn. Đa phần chim sẽ đạt độ lửa sau khi hoàn thành thay lông khoảng 1 tháng rưõi. Nghĩa là tiếp tục đặt lồng chim trong một góc yên tĩnh để chim không bị ảnh hưởng bởi những con lửa khác. Áo lồng nên được phủ kín và cho đến khi bạn chắc chắn rằng thay lông được hoàn tất, áo lồng có thể được mỏ ra và bạn sẽ thưởng thức tài nghệ của chích chòe với giọng hót sổng và cách biểu diễn của nó. Chỉ nên được đưa đến chỗ dợt chim sau khi nó đã đạt đến đỉnh lửa. Không nên đi dợt quá thường xuyên. Nếu bạn làm như vậy chim sẽ bị căng thẳng, Nó sẽ xuống lửa và thay lông bất thường.

Thông thường, chích chòe lửa thay lông mỗi năm một lần. Độ lửa của chim sẽ tăng lên sau mỗi lần thay lông và vào mùa sinh sản của nó, tiếp theo là quá trình làm tổ và chăm sóc chim con, rồi giảm dần độ lửa để tiếp cận mùa thay lông kế tiếp. Diễn biến sinh lý học bình thường của chim là do sự điều tiết của các hormone.

Chích chòe lửa rụng bất thường một sợi lông phóng ngoài chu kỳ thay lông hàng năm. Cơ thể chim cần phải sản xuất các hormone để tái phát triển lông. Các hormone cần thiết cho sự tái tăng trưỏng lông sẽ không giống như việc thay lông bình thường. Nếu lông rụng là từ cánh, chim đã bị mất lông quan trọng có thể ảnh hưởng đến khả năng bay và sự sống còn. Việc mất lông cánh như vậy có khả năng kích hoạt sự gia tăng các hormone làm cho lông bị mất tái phát triển mà không cần chò đợi đợt thay lông hàng năm.

Mặt khác, sợi lông phóng (đuôi) bị rụng là không quan trọng đốỉ với sự sống còn của chim. Theo đó, có thể không có một sự gia tăng các hormone để tái phát triển sợi lông mới mà phải đợi đến đợt thay lông tiếp theo. Nếu vậy, việc thay lông rụng nên diễn ra cùng lúc với tất cả các lông khác.

Liệu sợi lông phóng bị rụng, khi mọc lại có phát triển đến độ dài giống như lông đuôi còn lại? Thông thưòng, khi chim đã có một đợt thay lông tốt, đuôi sẽ đạt được chiều dài tối đa của nó và lông thay thế ngoài chu kỳ thay lông hàng năm sẽ không bằng lông đuôi còn lại, trừ khi đó là chim non. Vì chim non có thể thay lông 2 lần/năm và sau đợt thay lông lần hai, lông đuôi có thể dài hơn 20% so với đợt thay lông đầu tiên. Trong trường hợp này, lông mọc lại có thể dài hơn so với lông đuôi còn lại.

Biết rằng việc gia tăng các hormone điều chỉnh sự tăng trưởng của bộ lông, sự mọc lại của sợi lông bị rụng bất thường chủ yếu phụ thuộc vào khoảng thời gian mà các hormone gia tăng cho sự tăng trưởng của đuôi mới. Thông thường, việc gia tăng các hormone sẽ dừng lại trước khi lông đuôi mới đã đạt được độ dài tốỉ đa của nó. Vì vậy, lông mọc lại sẽ ngắn hơn đuôi còn lại.

Để các lông mới mọc với chiều dài tối đa, dinh dưỡng và môi trường sống của chim nên giống như trong quá trình thay lông hàng năm. Một điều nữa là không nên mang chim di dợt vì có thể dẫn đến sự gia tăng testosterone làm chống lại các hormone cần thiết cho sự tăng trưởng lông và sẽ dẫn đến một lông ngắn hơn.

Sự khác biệt trong chiều dài giữa các lông phóng có thể còn tồn tại sau đợt thay lông tiếp theo. Một sợi lông phóng rụng và mọc lại ngoài quá trình thay lông hàng năm làm rối loạn chu trình thay lông của nó. Nó sẽ không có được chiều dài như bình thường và khi đến mùa thay lông tiếp theo sợi lông này có thể thay lông hoặc không thay lông. Nếu nó không rơi cùng lúc với sợi lông phóng còn lại, một lần nữa sẽ có sợi ngắn sợi dài. Thậm chí nếu nó rụng cùng với đuôi còn lại, việc gia tăng hormone để tái phát triển lông trong một giai đoạn ngắn hơn cũng ảnh hưỏng đến chiều dài của lông. Có thể mất 1 hoặc 2 chu kỳ thay lông để 2 sợi lông phóng dài bằng nhau.

Có thể nói rằng yếu tố quan trọng nhất ảnh hưỗng đến sự thành công hay thất bại trong việc nuôi chích chòe lửa là kết quả của quá trình thay lông hàng năm.

Một kỳ thay lông xấu gần như chắc chắn sẽ ảnh hưỏng đến độ lửa và ngoại hình của chim. Một ngoại hình hoàn hảo từ việc thay lông tốít là một dấu hiệu cho thấy chim có sức khỏe và được chăm sóc đúng cách.

Có những thay đổi sinh lý khác diễn ra bên cạnh việc mọc lông mới trong quá trình thay lông. Quá trình chuyển hóa các hormone diễn ra trong cơ thể chim dẫn đến việc thay lông và giúp chim đạt đỉnh lửa sau đó. Mức testosterone tăng lên sau đợt thay lông tốt là một sự xuất hiện tự nhiên để chuẩn bị cho thời kỳ sinh sản sau đó. Một con chim trải qua một kỳ thay lông tốt trong tự nhiên sẽ có được sự chuẩn bị tốt cho công việc tiếp theo, với bộ lông mới tràn đầy sinh lực để đối mặt với những thách thức trong đó có việc cạnh tranh bảo vệ lãnh thổ và kêu gọi bạn tình. Do đó, thay lông hàng năm là yếu tố cơ bản để khẳng định việc nuôi dưỡng chích chòe lửa có tốt hay không vì nó ảnh hưởng đến việc chim có “ra dáng” hay không.

Trong quá trình thay lông, các lông đuôi dài nhất sẽ phát triển với tốc độ khoảng 2,5cm mỗi tuần. Nó sẽ mất khoảng 3 tháng để hoàn tất việc thay lông. Nếu mọi thứ tốt, chim sẽ có lửa dần dần sau khi hoàn thành việc thay lông và cao điểm là vào khoảng 2 tháng hoặc lâu hơn sau khi thay lông.

Một chích chòe lửa khỏe mạnh sẽ thay lông 3 lần trong 2 năm đầu tiên của cuộc sống và sau đó, một lần mỗi năm. Chiều dài đuôi của một chích chòe lửa chưa trưởng thành dự kiến sẽ tăng sau mỗi đợt thay lông, cho đến lần thay lông thứ tư. Chiều dài đuôi cuối cùng được xác định bởi gien của nó. Thức ăn phù hợp và chăm sóc tốt sẽ giúp cho lông đuôi phát triển đến mức tối đa về mặt di truyền.

Cho ăn và chăm sóc không đúng cách có thể dẫn đến việc có sợi lông ngắn lông dài (lông đuôi) sau mỗi kỳ thay lông. Với sự chăm sóc thích hợp và cho ăn đầy đủ, đuôi vẫn có thể lấy lại độ dài trước đây của nó ở kỳ thay lông tiếp theo.

Căng thẳng, cho ăn không phù hợp, thay đổi đột ngột của chế độ ăn và bệnh tật có thể gây ra việc thay lông trước định kỳ. Khi điều này xảy ra, chiều dài đuôi có thể không phát triển đầy đủ sau thay lông. Vào cuối kỳ thay lông bất thường này, có thể chim không đạt đến đỉnh lửa, độ lửa của nó tùy thuộc vào yếu tố ảnh hưởng nhiều hay ít (căng thẳng, bệnh tật, thức ăn…).