Chim Họa Mi Mái Hót / Top 11 # Xem Nhiều Nhất & Mới Nhất 2/2023 # Top View | Raffles.edu.vn

Cách Chọn Và Nuôi Chim Họa Mi Mái

Bất cứ nuôi giống chim gì để hót hay để đá ta cũng nuôi kèm chim mái. Nhờ có tiếng hót chim mái kêu chim trống mới hăng lên mà hót hay hơn, đá hay hơn. Đó là điều người nuôi chim nào cũng biết, nhưng lại ít người chịu nuôi vì ngại tốn kém thêm công của. Tuy giá mua con chim mái không bao nhiêu, nhưng dù sao cũng phải tốn tiền mua một chiếc lồng, rồi lại chạy ăn hàng ngày cho nó. Cái phiền phức kế tiếp là choáng một chỗ treo lồng, nhất là đối với những ai ở nhà chật chội.

Suy đi tính lại, họ thấy lợi không bằng “hại” nên mới không nuôi.

Riêng việc nuôi chim Họa Mi, nhất là nuôi để đá thi, không nuôi chim mái không được, có thể nói mà không sợ lầm là giống chim Họa Mi, tình cảm giữa chim trống và chim mái dạt dào hơn các loại chim khác, từ chim bô câu. Trong đời sống vợ chồng, chim trống và chim mái lúc nào cũng kề cận bên nhau. Trống và mái cũng thay phiên nhau ấp trứng như bồ câu. Và nếu chim trống bị kẻ thù đến đánh đuổi ra khỏi vùng lãnh thổ chiếm đóng của no, thì chim mái dù đang ấp cũng bỏ ổ bay theo con trống đến một phương trời khác chứ không ở lại với con trống thắng trận!

Chim nuôi trong nhà, hễ Họa Mi trống nghe tiếng mái xùy thì nhớn nhác tìm kiếm và ngay sau đó hót như điên như dại. Và chim mái, hễ nghe tiếng trống hót thì cũng nhổm người lên tìm kiếm, và xùy liên hồi…

Nếu mái và trống Họa Mi nuôi lâu năm chung một nhà thì chúng thuộc tiếng của nhau và đối xử với nhau bằng một thứ tình cảm thiêng liêng nhất, mà tiếng trong nghề gọi là hợp nhau.

Bằng chứng hiển nhiên cho thấy Một đôi trống mái Họa Mi gọi là hợp nhau khi con trống lăn xả vào đấu đá với đối thủ để tranh thắng bại, thì phía lồng bên kia chim mái cũng xà vào hướng chim mái đối thủ mà xùy liên tục, tức là hết sức cổ vũ cho chim trống nhà… Quí vị có dự đá Họa Mi, có thể sẽ được chứng kiến cảnh những con mái dữ, hết sức cổ vũ cho trống nhà đáng phục như thế nào! Nhiều khi người xem phải chuyển tằm nhìn của mình sang Họa Mi mái để trầm trồ thán phục sự khôn ngoan của nó, mặc dầu đủ biết sự đấu đá của chim trống đang trở nên quyết liệt…

Nếu nuôi Họa Mi hót thì ba bốn trống mới cần một mái. Còn nuôi Họa Mi đá thì nên nuôi mỗi mái cho một trống, và mái đó phải là mái thật khôn, đã hợp tính ý với chim trống…

Chọn Họa Mi mái tốt: Nhiều người cũng biết đến sự cần thiết phải nuôi Họa Mi mái để thúc cho trống hót căng hơn, nhưng phần đông lại chỉ chú trọng đến “mồm miệng” của nó mà coi thường phần vóc dáng. Thật ra tài năng (siêng xùy) của Họa Mi mái là rất cần thiết, nhưng vóc dáng cũng đóng vai trò quan trọng, nhất là điều kiện sức khỏe của chim ra sao nữa. Trước hết là nhằm thỏa mãn sự nhìn ngắm của mình và của thiên hạ, sau đó không uổng công chăm sóc, nuôi dưỡng. Những chim “sứt tai gãy gọng” tật bệnh thì nuôi làm gì cho tốn công, tốn của? Trong thú chơi chim, làm sao tránh được những sự biêu tặng, hay mua bán, đổi chác. Với những chim mất giá trị này thì không nuôi chỉ còn cách thả, chứ đâu thể biếu ai hoặc đổi chác với ai? Điều đó cho thấy nuôi con chim không ra gì, dù là chim mái, chính mình bị thua thiệt trước..

Nên chọn Họa Mi mái có những tiêu chuẩn sau đây:

-Mái lớn con

-Không tật bệnh (mọi bộ phận như mẩu mỏ, cánh, chân, móng đều đầy đủ và lành lặn mới được).

-Bộ lông mướt mát, tươi tắn.

-Sức khỏe tốt (lanh lẹ, mập mạnh).

-Siêng xùy.

Nếu là mái của Họa Mi đá thì phải chọn những con khôn ngoan. Siêng xùy là một chuyên, nhưng cần là biết thúc trống đá đúng lúc. Những chim mái này cần phải nuôi “cặp kè” với trống lâu năm để chúng hiểu tính ý của nhau, vì vậy, như phần trên chúng tôi đã nói đến tìm được Họa Mi mái phù hợp với Họa Mi trống đá không phải là chuyện dễ dàng, đôi khi mười con chưa chăc đã chọn được một.

Về điểm này, cũng xin được lưu ý quí vị là bất cứ giống chim nào, kể cả Yến Hót và Họa Mi, chim mái khó tính hơn chim trống. Chính con trống tìm đến con mái, chứ không phải con mái tìm đến con trống. Nói cách khác, chỉ giọng hót con trống nào hợp với ý thích của con mái thì con mái mới chịu kết thân mà thôi.

Vì vậy, trong việc chọn lựa Họa Mi mái hợp với Họa Mi trống (đá), thì phải làm lần lượt thử từng con mái một để xcm nó có bằng lòng với giọng con trống hay không. Việc này không nên vội, phải thử năm ba ngày mới biết. Nếu con mái hợp với chim trống thì như lúc nào mái cũng nhớn nhác huớng về hướng phát ra tiếng chim trống mà xùy (y như mái muốn gặp mặt trống cho bằng được). Ngược lại, nếu giọng Họa Mi trống không gây một sự lưu tâm nào ở con mái thì thỉnh thoảng xùy một vài tiếng lấy lệ mà thôi…

Khi biết chắc chim mái “bằng lòng” với giọng chim trống, thì chính cặp trống mái này sẽ có duyên nợ với nhau, hợp với nhau.

Tóm lại, với Họa Mi trống thì mái nào cũng hợp với nó cả. Nhưng, với Họa Mi mái thì chỉ có giọng con trống nào nó cho là hay thì con trống đó mới hợp với nó mà thôi.

Như vậy, muốn có một cặp chim Họa Mi trống mái (đá) hợp nhau, thì phần quyết định của chim mái mới quan trọng. Chim trống thì dễ dãi, mái nào đối với nó cũng hợp cả!

-Cách nuôi dưỡng Họa Mi mái: Phương pháp nuôi dưỡng Họa Mi mái cũng chẳng khác cách nuôi Họa Mi trống. Thức ăn chính là tám gạo rang trộn trứng cùng một công thức pha trộn), thức ăn phụ cào cào, sâu tươi… Họa Mi trống ăn thế nào thì nên cho chim mái ăn theo như vậy, có điều số lượng có thể giảm bớt đi, vì chim trống cần được bồi bổ nhiều hơn để sung sức mà hót hay đá.

Có nhiều người nuôi Họa Mi mái chỉ cho ăn lấy lệ, vì ngại tốn kém. Chỉ có tấm gạo trộn trứng thì cho mãi ăn no, còn thức ăn phụ như cào cào chẳng hạn thì bữa có bữa không, thậm chí bắt chim nhịn luôn cả tháng cũng không bận tâm thắc mắc.

Nuôi theo cách cho “ăn chay” như vậy thì làm sao mái sung?

Họa Mi mái nếu ăn uống thiếu chất dinh dưỡng vẫn dễ bị suy. Mà chứng suy yếu này thì với Họa Mi mái cũng như trống, có cả chục lý do bị suy, nếu khâu ăn uống và chăm sóc thiếu chu đáo đối với nó. Một khi chim bị suy, thì như quí vị đã biết, coi như ta đã đánh mất con chim một cách đáng tiếc rồi.

Nuôi Họa Mi mái không nên treo lồng cận kề chim trống. Nói cách khác, ta không nên cho trống mái thường xuyên thấy mặt nhau, vì chúng sẽ quen mặt nhau, và như vậy đối với con trống không còn tác dụng gì nữa. Thấy mặt nhau, trống mái tỏ ra mừng rỡ, đứng rung cánh cả giờ chỉ muốn xáp lại gần nhau mà thôi. Và cứ treo lồng chim mái cận kề chim trống thì chúng sẽ lờn mặt nhau, quen mặt nhau, và sự háo hức trong chúng sẽ nguội lạnh dần…

Tốt hơn hết, ta nên treo lông chim mái khuất tầm nhìn của chim trống, càng xa xăm, mười thước lại càng hay. Mỗi khi chúng nghe tiếng của nhau, dù chỉ là văng vẳng mà không chừng càng văng vẳng lại càng thêm gợi hứng, mái sẽ xùy liên tục, và trống sẽ hăng hái hót căng.

Thế nhưng, như vậy cũng chưa hẳn là phương pháp tốt, vì sự hiệu nghiệm “giúp trống sung” ban đầu cũng sẽ bớt dần đi. Hãy cho trống mái quen tiếng nhau trong mươi ngày, rồi tìm cách gởi Họa Mi mái đến một nơi khác độ nửa tháng. Sau đó, lại đem mái trở về, và lại treo chim trống mái theo cách khuất mặt như trước đây…

Chính nhờ vào việc không cho chim mái sổng gần chim trống liên tục này mà con trống sung sức mãi, ngày nào cung hót căng.

Dù sao thì vài ba ngày, ta cũng nên cho trống mái “gặp nhau” một vài phút để chúng có dịp trửng giỡn với nhau cho… đời được tươi hơn. Sau đó, đem lồng chim mái treo vào chỗ khuất.

Cũng như chim trống, chim mái nuôi càng lâu càng thuần thuộc. Mà chim đã nuôi thuộc thì rất khôn lại dễ nuôi, hễ “đánh hơi” được tiếng chim trống là nó đã xùy. Nhất là những Họa Mi mái chọn nuôi cho Họa Mi đá, nó khôn ngoan đến độ hùi xùy căng đúng lúc để thúc trống đá. Khi lâm trận mà không có con mái khôn đứng gần, phần thắng của con Họa Mi rất mong manh!

Chính vì vậy, những người đi đá Họa Mi mà quên mang theo chim mái, họ phải cuống quýt mượn tạm con mái nào đó của bạn bè thế vào. Thế nhưng, trống mái còn xa lạ, chưa hợp nhau thì cũng khó lòng mang lại kết quả tốt…

Cách Phân Biệt Chim Họa Mi Trống , Mái

Trước tiên bạn cũng phải nghe tiếng hót đã, tiếng hót vang, đanh chứng tỏ chim sung, cũng là để đỡ nhầm chim mái, (hơn nữa nếu chăm mái mà nó không chọi thi cũng còn được con chim hót, không thành công cũng thành nhân mà).

Có 4 tiêu chuẩn sau: Nhất nhãn (mắt), nhị đầu, tam mao (lông), tứ cước (chân). Cũng có người xếp: nhất nhãn, nhị mao, tam đầu, tứ cước.

1. Về mắt

– Mắt chim họa mi không giống mắt người, không có lòng trắng mà chỉ có lòng “đen” (thực ra nó có nhiều màu). Ở giữa lòng đen có một chấm đen hơn gọi là đồng tử, bạn phải chọn đồng tử càng nhỏ càng tốt.

– Lưu ý: không nên mang chim ra ngoài nắng để chọn vì làm như vậy đồng tử sẽ thu nhỏ lại, bạn sẽ nhầm đấy. Xung quanh đồng tử là lòng “đen” dân chơi chim gọi là “TẢY”, có nhiều màu tảy. Màu táy thường được chọn màu xanh đỗ xanh, màu nâu đen, màu cùi nhãn, các màu khác thì thôi. Trên nền tảy có một thành phần rất quan trọng đó là “CÁT”. Theo người Quảng Đông,Trung Quốc gọi “cát” là SA TẢY (Tiếng phổ thông Trung Quốc đọc là sa tỷ). Chữ sa có rất nhiều nghĩa (xe, sợi, cát, rơi…) chữ sa tảy có bộ thủy hoặc bộ ty đứng cạnh vì vậy nghĩa của nó là sợi, tia, dây. Chữ sa có bộ thạch đứng cạnh mới đúng nghĩa là cát. Vậy SA TẢY (SA = tia, TẢY = đáy, đế, nền) có nghĩa là TIA NỀN MẮT. Từ đồng tử có những tia tóe ra bốn phía nền mắt, cần phải chọn tia mắt càng to càng rõ càng dày càng tốt. Có những con những tia này ngắn nhưng rất dày, ken vào nhau thành một quầng xung quanh đông tử cũng được. Về hình thể ban chọn “mắt méo” (dài, mí trên cong ít mí dưới cong nhiều), mắt “đầy” (nhìn từ phía trước hai mắt hơi lồi làm cho mặt chim có vẻ như hình thang cân), thế là tạm ổn về mắt.

2. Về đầu

Đầu chim họa mi có rất nhiều dạng: xà đầu, phương đầu, tiêm đầu, cáp giới đầu, nga đầu…). Nên chọn xà đầu (đầu rắn), loại đầu này nhìn ngang ta thấy sống mỏ trến với trán và đỉnh đầu tạo thành một đường gần thẳng hàng. Khi nhìn từ phía trước lại thấy đỉnh đầu hơi lõm, bởi hai mắt lồi và hơi nhô cao, tiết diện hình thang cân. Hoặc chọn phương đầu, loại này thường có cái đầu to, nhìn từ trên xuống hay nhìn ngang các đường cạnh gần song song với nhau.

3. Về mao (về lông)

Chọn lông tơi, sốp, mềm, lông vẫn sắp xếp đều đặn trật tự nhung ta có càm giác nếu khẽ thổi lông sẽ dạt sang hai bên. Lông đầu mỏng, ôm sát da đầu, lông cánh dài, lông đuôi dài trung bình, ông bao đuôi dầy, to, lông ngực rẽ sang hai bên thi rất tốt vì nó sẽ làm cho ngực chim gần phẳng kết hợp đường cong của lưng (tiết diên nhìn từ phía trước lại).

4. Về chi (về chân)

Nên chọn cẳng chân to, các vảy chân có viền thẫm (chim già) không phụ thuộc màu, “đấm” to (chỗ phân ngón), ngón chân dài, móng dài thì hay khóa (túm vào cổ vào chân đối phương) nhưng không chặt, ngón ngắn móng mèo ít khóa nhưng túm chặt.

* Lưu ý: Ngoài những tiêu chuẩn chính trên bạn cần chọn chim to con. Các bộ phận phải cân đối hài hòa, dài thì cùng dài (ngũ trường),ngắn thì cùng ngắn(ngũ đoản). “Ngũ” gồm: mỏ, cổ, thân, đuôi và chân.

+ Mỏ: thẳng, cong, ngắn, dài đều được miễn là sống mỏ cao, nét, không bị lép vẹo, gốc mỏ to, dầy. Đặc biệt gốc mỏ dưới càng dầy càng to càng tốt vì mỏ trên gắn chặt vào sọ nên rất khỏe, trong khi đó mỏ dưới rời tự do nên cần phải to dầy, khi mổ kẹp lực đòn bẩy tạo ra mới khỏe,mới mạnh.

+ Thân: nên chọn thân rùa như trên đã nói hoặc thân “trúc thùng” (ống trúc) nhìn tiết diện từ trước ra sau gần thành hình tròn. Lông my nên chọn “tuyến my”(my nhỏ, dài, thẳng) “câu loan my” (dài, cong dấu ngã). Các loại khác như:qua tử my,liên châu my,ngân tiền my… đều bỏ. Lông my nên chọn màu hơi xám, mịn. Chú ý: lông my chỗ trên mí mắt trên nếu có 1 – 2 chiếc lông đen nhỏ như hạt tấm lẫn vào (dân chọi chim gọi là “chỉ mỳ”) là không tốt.

1, Cách Ốp Mái Cho Họa Mi Choi, Cách Thuần Chim Họa Mi Mộc

Họa mi được ví là “nghệ sĩ của rừng xanh” bởi giọng hót lanh lảnh, luyến láy, lên bổng xuống trầm tựa hồ tiếng suối reo, gió thổi vi vu. Không những thế, họa mi còn là những đấu sĩ không khoan nhượng khi lâm trận. Tính cách của chim họa mi cũng khác biệt so với nhiều loại chim rừng khác, đó là sự cao sang, cầu kỳ, trau truốt. Bởi thế, việc thuần hóa chim họa mi không hề đơn giản. Xét một cách tổng quát, chim họa mi thuộc loại ương ngạnh, khó tính, khó thuần.

Đang xem: Cách ốp mái cho họa mi choi

– Chúng ta sẽ bắt đầu từ khái niệm “chim họa mi mộc”. Người chơi chim sử dụng từ “mộc” để nói về những con chim vừa bắt từ rừng về. Đặc điểm cơ bản nhất của chim trong thời kỳ này là sự hoảng sợ, nhút nhát. Nuôi chim trong kỳ này rất vất vả, khó khăn bởi chúng chưa quen với cuộc sống trong lồng. Mỗi khi thấy bóng người là mỗi lần bay nhảy loạn xạ, đâm đầu vào các nan lồng dẫn tới rách đầu, chảy máu, xã cánh, gãy đuôi… Có con chim thậm chí còn nhất quyết không chịu ăn dẫn tới tử vong. Nếu bạn không phải là người nuôi chim có nhiều kinh nghiệm thì tốt nhất không nên chọn mua và nuôi chim họa mi trong thời kỳ này. Tốt nhất là nên mua những con chim tương đối thuần, đã biết ăn cám và cất tiếng hót trong lồng.

– Để thuần hóa chim mộc, những người buôn bán chim hoặc nuôi nhiều chim thường có một cái “lồng cũi”, cái lồng này được chia làm nhiều ngăn nhỏ với khoảng không chỉ vừa đủ để chim xoay người. Mỗi ngăn có hai cóng nhỏ để nước và thức ăn. Mục đích của việc dùng lồng cũi là hạn chế cho chim bay nhảy loạn xạ, bước đầu tạo thói quen “đứng cầu”, ăn cám. Tất nhiên thời gian đầu, người chủ còn cho chim ăn cả các loại côn trùng hoặc thức ăn tự nhiên quen thuộc với cuộc sống hoang dã của nó nữa.- Khi chim họa mi đã bắt đầu biết ăn cám, biết hót khi nghe thấy những thanh âm của đồng loại cũng là lúc người chủ quan sát và nhận biết được giá trị của từng con. Họ đưa chim ra ở “lồng nuôi”. Thông thường, chúng ta mua chim khi chim ở giai đoạn này. Không biết dùng từ nào cho chính xác nhưng có lẽ ta tạm gọi những chú chim như vậy là “chim tạm”.

– Ở thời kỳ này, chim vẫn bay nhảy loạn xạ khi thấy bóng người, có con vẫn rách đầu chảy máu như thường nhưng bù lại chúng đã biết ăn cám, đứng cầu và hót trong lồng. Nhiều khi để theo dõi chim, tôi phải nấp sau những bức tường lắng nghe xem hôm nay chim của mình có hót không hay hót thêm được những giọng gì mới. Kinh nghiệm phổ biến nhất cho việc nuôi chim trong thời kỳ này là phủ áo lồng và treo chim ở nơi yên tĩnh hạn chế tiếp xúc với con người. Tùy theo tính cách của từng con chim bạn có thể để hé lồng ít hay nhiều. Bạn nên có một con chim mái tương đối thuần để “ốp” chim đực làm cho chim đực bớt hoảng sợ và sớm thích nghi với cuộc sống trong lồng. Cách “ốp đực” không có gì là phức tạp cả. Bạn treo chim mái ở cạnh chim đực, mở hé lồng để chim đực nhìn thấy chim mái. Nếu con chim mái của bạn thuộc loại hay, chim đực sẽ nhanh thuần hơn. Tôi thật may mắn khi đang sở hữu một con chim mái thuộc loại “đỉnh”. Cứ mỗi khi nhìn thấy chim đực là nó vẫy vẫy hai đầu cánh, nhảy lên thành lồng như muốn âu yếm, vuốt ve chim đực. Và chú chim đực như cũng “xốn xang” đáp lại tình cảm của cô nàng, quên cả hoảng sợ.- Không giống như nhiều loại chim khác, chim họa mi rất hiếu thắng vì vậy bạn không nên để những con chim đực “tạm” ở gần những con chim “thuần”. Nếu như bạn nuôi khướu, việc treo hai con chim đực ở gần nhau đem lại hiệu quả tích cực là chúng có thể học tập giọng hót cũng như phản xạ của nhau thì việc treo hai chim họa mi đực ở gần nhau lại đem đến những kết quả tiêu cực. Là giống chim hiếu thắng xuất phát từ bản năng tranh giành chim mái, hơn nữa trong tự nhiên, họa mi thường sống đơn lẻ trên những “lãnh địa” riêng nên nó sẽ không chấp nhận sự có mặt của kẻ “phá đám”; họa mi đực thuần sẽ có hành động “dằn mặt” con chim mới khiến cho nó thêm hoảng sợ. Mỗi lần mở mỏ định hót là mỗi lần chim thuần lớn tiếng đe dọa, cảnh cáo. Vì vậy chú chim mới mang về còn lâu mới dám thể hiện giọng ca của mình. Kinh nghiệm rút ra là nên ốp đực bằng mái và ngược lại nên ốp mái bằng đực.- Có thể nói chăm sóc chim “tạm” là giai đoạn vất vả nhất trong quá trình thuần hóa chim họa mi. Nếu như ở thời kỳ “mộc”, người chủ chỉ việc tiếp nước và thức ăn cho chim trong lồng cũi thì ở giai đoạn “chim tạm” bạn phải tập cho chim những thói quen và phản xạ cần thiết khi sống trong lồng. Bạn nên cố gắng thực hiện những công việc chăm sóc chim một cách đều đặn và cố định vào mỗi giờ trong ngày, chẳng hạn sáng mở áo lồng vào một giờ cố định, sau đó treo chim ở một chỗ cố định, tiếp thức ăn, nước uống vào một giờ cố định… để tạo cho chim có những “phản xạ có điều kiện” phù hợp với cuộc sống trong lồng.- Khi chim mới đưa vào lồng nuôi, do chưa quen với việc tiếp xúc với con người nên bạn phải chấp nhận một thực tế là không thể ngày nào cũng “sờ mó” vào lồng chim được. Bạn nên để hai cóng đựng thức ăn đầy cho chim ăn dần trong ba bốn ngày. Tất nhiên lồng chim của bạn lúc này rất “nặng mùi” và không còn cách nào khác là phải “sống chung” với thứ mùi mới mẻ này. Giải pháp tối ưu là bạn nên treo chim tránh xa những nơi sinh hoạt thường nhật của gia đình để “không ai đụng cham đến ai cả”.- Cùng với thời gian, tùy theo tính cách của con chim dạn hay ít dạn người hơn, bạn hé dần, hé dần áo lồng cho chim dần làm quen với môi trường xung quanh. Bạn cũng nên tăng dần cường độ tiếp xúc với chim bằng cách tiếp thức ăn hàng ngày, cho chim ăn mồi sống, thay nước, tắm cho chim… Và, như tôi đã trình bày ở phần trên, nếu có thể, hãy luôn cho chim đực được “ốp mái”. Nhưng vào ban ngày, bạn nên treo tách chim đực và chim mái ra để chim đực, khi nghe thấy tiếng chim mái gọi, sẽ luyện tập giọng hót của mình và thể hiện những “tuyệt chiêu” mà có khi bạn cũng không ngờ tới.- Khi con chim mới về nhà bạn, trừ khi bạn mua “chim thuộc”, không bao giờ bạn có ngay một chú chim ưng ý cả. Hoặc là không hót, hoặc là lông cánh rách, hoặc là nát mặt chảy máu… hoặc là tất cả những điều đó. Nhưng bạn yên tâm, chỉ cần kiên nhẫn chăm sóc, chú chim của bạn không sớm thì muộn cũng sẽ đạt tiêu chuẩn thôi. Tôi còn nhớ khi mới mang chim về, mỗi lần cho chim tắm tôi xót hết cả ruột khi nhìn chú chim bay nhảy loạn xạ, rách đầu rách mặt… Nhưng đó là thực tế mà mỗi người chúng ta phải chấp nhận khi đưa một sinh vật hoang dã vào trong cuộc sống con người.

Giọng Hót Tuyệt Vời Của Chim Họa Mi

Có nhiều người cả đời chưa một lần được nghe chim Họa Mi hót, thế nhưng họ vẫn tin rằng chỉ có Hỏa Mi là giống chim có giọng hót vượt trội hon tất cả các chim cảnh khác trong rừng mà thôi!

Và, điều mà ai cũng biết, Yến hót là giống chim hót nổi tiếng, được đánh giá là cao cấp nhất, suốt mấy trăm năm naỵ được các nhà điểu học tài ba trên thế giới hết lời tán tụng là có giọng hót du dưong nhất, tuyệt vời nhất. Thế mà tại vương quốc Bỉ khi lại tạo được giống Yến Malinois, có giọng hót đặc sắc nhất, người ta lại không ngần ngại đặt cho nó cái tên là “Rossignol de Paris”! (chữ Rossignol tiếng Pháp có nghĩa là chim Họa Mi).

Cả trong đời thường, xưa nay ca sĩ nào có giọng hót lảnh lót nhất, truyền cảm nhất, người ta thường “thưởng” cho danh hiệu là: “Con chim Họa Mi của Đoàn hát… hay Nhà hát…”.

Tiếng hót của Họa Mi hay đến độ nào mà có thể vượt cả không gian và thời gian như vậy?

Câu hỏi này, thú thật, rất khó trả lời một cách thỏa đáng vì mỗi giống chim đều có một giọng hót hay riêng. Hơn nữa, còn tùy vào sự cảm nhận, tùy vào trình độ thưởng thức của mỗi người mà đánh giá giọng giống chim này hay, giống chim khác dở… ra sao nừa! Nhưng, dù sao thì giọng hót của Họa Mi cũng có một sự vượt trội nào đó đối với các giống chim hót rừng khác, nên mới được người đời chú ý và ngợi khen.

Theo sự đánh giá của chúng tôi và cũng của nhiều nghệ nhân khác thì, giọng hót của chim Họa Mi ngoài âm tiết lảnh lót và thanh trong ra, còn toát ra được tính tự tin cao. Nhờ đó mà giọng hót của Họa Mi có sức truyền cảm mạnh gây được sự chú ý cao độ ở người nghe và có tác dụng dọa nạt hữu hiệu đốì với chim đồng loại.

Trong một căn phòng, ít khi ta được thưởng thức giọng hai con Họa Mi cùng song hót, vì thường con căng lửa nhiều hót “đè” con căng lửa ít. Con chim khi đã bị đè thì suốt ngày cứ im thin thít, nêu có gắng hót cũng chỉ cất lên một vài tiếng rời rạc nào đó rồi thôi!

Giọng hót của Họa Mi vừa sang vừa đanh thép. Tiếng hót đầy vẻ hiên ngang, thách thức, có khi như một khúc nhạc quân hành hùng tráng gây cho người nghe một sự hứng khởi, yêu đời. Họa Mi vốn có giọng hót thật to, thật vang, và lại siêng hót. Sau mùa thay lông xong, chim căng lửa có thế hót suốt nơày cơ hổ không biết mỏi mệt.

Họa Mi hót rất có bài bản, âm thanh réo rắt, ít có sự trùng lắp nên nghe rất sướng tai. Tuy nhiên, không phải con chim Họa Mi nào cùng có giọng hót hay cả. Giống này cũng có con hay con dỡ, con giọng nhỏ con giọng to… Hót hay hoặc dở là tính bẩm sinh đã có từ lúc nhỏ, cũng như con người khi sinh ra cũng có người khôn kẻ dại vậy. Nhưng, nêu chủ nuôi biết cách tập luyện cho chim thường xuyên học tập được giọng hót của các chim bậc thầy hoặc cho nghe báng cassette (thâu giọng hót của chim Họa Mi) hay đi dượt chim thường xuyên tại các tụ điểm chơi chim… thì có thể giúp chim hót dở trở thành chim hót hay được. Vấn đề đòi hỏi là phải bỏ ra nhiều công sức và thời gian.

Riêng giọng to hay nhỏ cũng do đặc tính bẩm sinh của mỗi con, khó lòng sửa đổi được. Thế nhưng, điều này không gây một trở ngại nào cho thú chơi chim Họa Mi của người đời. Vì thực tế cho thấy có nhiều nghệ nhân chỉ thích nuôi chim Họa Mi có giọng hót nhỏ, cho rằng hót vừa đủ nghe như vậy chất giọng của chim mới trong trẻo và thanh tao hơn.

Người ta chỉ có thể thay đổi giọng khàn thành giọng thanh, bằng cách hạn chế thức ăn có nhiều chất dầu, hoặc quá “nóng”, và cho chim uống nước chanh đường thay nước lã trong một thời gian…

Con chim hót hay được đánh giá là con chim khôn. Vì khôn nên nó mới tiếp thu nhanh những âm thanh khác lạ và hay ho xảy ra chung quanh nó. Nhờ đó mà giọng hót của nó mới khởi sắc hơn, bài bản hơn. Chẳng hạn trong những buổi dượt chim tại các tụ điểm chơi chim, chim được nghe giọng hót của nhau. Con Họa Mi khôn, do nhạy cảm và sáng ý để chớp lấy cơ hội tốt này mà học hỏi ngay những làn điệu mới của chim khác, để tạo thêm vốn liếng cho giọng hót vốn nghèo nàn của mình được hay hơn.

Còn con chim dở vốn là con chim tối. dạ, do đó tiếp thu chậm, nên nó hót rất ít giọng.

Với chim tôi dạ thì cần phải nuôi mái Mi thúc để cho nó siêng hót hơn. Và từ đó, nó mới tự biến đổi giọng hót để càng ngày càng được khơi sắc hơn.

Giọng hót cùa chim, như quí vị đã biết, ngoài mục đích dùng làm lợi khí sắc bén dọa nạt kẻ thù, còn để ve vãn chim mái. Khi nghe tiếng chim Họa Mi mái xùy, chắc chắn Họa Mi trống sẽ lấy hết sức bình sinh ra trổ tài để thuyết phục “người đẹp” để ý đến mình. Lời tỏ tình đó hy vọng không phải là những lời tầm thường cục mịch hàng ngày, mà phải pha chút lãng mạn bay bướm… Cũng như người ta vậy, dù có quê mùa dốt nát đến đâu mà khi đứng gần người yêu, ai cũng phải cố gắng “nặn” ra một số câu nói văn hóa nào đó để mong làm vừa lòng người đẹp. Chim chóc, muông thú ngoài đời cũng vậy mà thôi…

Có lẽ cùng xin được nhắc nhở điều mà quí vị cũng thừa biết đến, là trong mùa động dục, các loài chim thú khi giống đực giống cái gần nhau, chúng đều biết tỏ những cử chỉ cũng như tiếng kêu rên khác lạ mà bình thường chứng ta không hề thấy được. Chẳng hạn chúng biết nhảy múa bên nhau, trửng giỡn với nhau hàng giờ liền. Và thay vì kêu hay hót thì chúng kèu rên khe khẽ… Chẳng lẽ con chim Họa Mi trỏng đứng gần con chim Họa Mi mái lại không biết “sửa giọng” quê kệch của nó sao?

Nuôi chim Họa Mi còn có cái thú nữa là buôi trua được nằm nghe chim “đi chuyện”. Đây không phải là hót mà là “đi chuyện” hay “kể chuyện”. Giọng chim chỉ phát ra nho nhỏ trong cổ họng một cách đều đều và trầm buồn. Cái lối “đi chuyện” của Họa Mi cũng giống như cách kể chuyện đời xưa của ông bà kể cho các cháu nghe, để giúp các cháu lịm vào giấc ngủ một cách êm đềm…

Cái chất giọng giữa cách đi chuvện và hót lớn của Họa Mi gần như không giống nhau. Hót thì có bài bản hẳn hoi, còn đi chuyện thì như một bản nhạc hòa tấu với nhiều hợp âm, có lúc trầm buồn, có lúc sôi nổi. Trong đó ta dễ đàng nhận ra đirợc tiếng chuông reo, thác đổ, mưa tuôn… Càng lắng tai nghe càng cảm thấy thích thú vì khám phá ra được nhiều âm thanh lạ.

Nhiều nghệ nhân ghiền lối đi chuyện này của Họa Mi, đến nỗi buổi trưa nào không được nghe thì không tài nào chợp mắt được. Chim dù bình thường hót lớn hay nhỏ giọng, nhưng khi đi chuyện vẫn cứ đều đều một giọng rĩ rả nho nhỏ vừa đủ nghe, kéo dài một vài giờ liên tục. Và, hình như chính nó cũng đang ngái ngủ vì cái giọng “kể lể” trầm buồn của nó…

Khi nghe chim Họa Mi đi chuyện vào lúc giữa trưa, mới biết giọng nó quá phong phú và đa dạng, nhiều nghệ nhân lấy làm tiếc là nếu chim phát huy được những giọng ri rả êm đềm này thành giọng hót lớn thì còn thú vị biết chừng nào!

Dù sao thì giọng hót của Họa Mi cũng đã được nhiều người đánh giá là giọng hót tuyệt vời, ai đã được nghe một lần thì không tài nào quên nổi!